Documentatiecentrum

Het documentatiecentrum op deze website bevat een reeks artikels en publicaties die betrekking hebben op publieke ruimte in de brede zin. Onderzoeksrapporten, ontwerprichtlijnen, beleidsvisies, samenwerkingsvoorbeelden en inspirerende projecten uit binnen- en buitenland zijn hier terug te vinden. Alle publicaties zijn online vrij beschikbaar en werden op deze website samengebracht. Het documentatiecentrum wordt regelmatig aangevuld met nieuwe informatie. Bent u zelf iets tegengekomen dat hier een plaats verdient? Laat het ons weten. 

Het documentatiecentrum is momenteel ingedeeld in volgende afdelingen: 

  • Onderzoeksrapporten
  • Planning en visievorming
  • Ontwerprichtlijnen en materiaalgebruik
  • Samenwerking en dialoog
  • Inspirerende realisaties

Onderzoeksrapporten

Vlaanderen 2013 - review
Vlaanderen 2013 - review Verrassende doorlichting van Vlaanderen door een Nederlandse bril. Veel aandacht (en bewondering!) voor de Vlaamse publieke ruimten. (Stichting het Panorama) Download (8,61 MB) »
De waarde van openbare ruimte
De waarde van openbare ruimte Met de groei van de (populariteit) van de steden komt er steeds meer beleidsmatige aandacht voor de kwaliteit van de openbare ruimte in en rondom de stad. Enerzijds vormt de kwaliteit van de openbare ruimte een verklaring voor de populariteit van de stad: de stedelijke openbare ruimte als interactiemilieu voor de creatieve klasse en kenniswerkers. Anderzijds wordt door de toenemende druk op de openbare ruimte de kwaliteit hiervan een steeds belangrijker afwegingsfactor in de besluitvorming over de inrichting van de stad. Een voorbeeld daarvan is de afweging tussen ruimte voor verkeer ten behoeve van de bereikbaarheid en ruimte voor verblijf in drukke straten en op pleinen. Om als stad op internationaal niveau te kunnen concurreren met andere steden zijn factoren als aantrekkelijkheid en leefbaarheid steeds vaker net zo doorslaggevend als traditionele factoren als bereikbaarheid, economische diversiteit en dergelijke. (Vrije Universiteit Amsterdam) Download (375 KB) »
Paved with gold - The real value of good street design
Paved with gold - The real value of good street design Well-designed buildings, spaces and places contribute to a wide diversity of values and benefits. These range from direct, tangible, financial benefits to indirect, intangible, long-term values such as improved public health or reduced levels of crime. Benefits like these are very important to society but it’s not easy to put a value on something as difficult to define as better public health. So how can we make sure that new developments are designed to deliver key public objectives? (CABE Space) Download (3,07 MB) »
Relaties van de fysieke omgeving met leefstijl, redzaamheid en sociale verbindingen
Relaties van de fysieke omgeving met leefstijl, redzaamheid en sociale verbindingen Onderzoek naar de rol van de leefomgeving voor gezondheid en leefstijl is een relatief jong onderzoeksterrein. Ondanks een exponentiele toename in het aantal studies op dit terrein in de laatste twee decennia bestaat er nog veel onduidelijkheid over de rol van de leefomgeving. In opdracht van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg geven wij in dit rapport de stand van de wetenschap weer voor drie relaties: 1) omgeving – leefstijl (bewegen, voeding/overgewicht, alcohol, roken), 2) omgeving – redzaamheid, en 3) omgeving – sociale verbindingen. (Erasmus MC, Universitair Medisch Centrum Rotterdam) Download (325 KB) »
Maatregelen om de impact van verkeer op luchtkwaliteit te verminderen
Maatregelen om de impact van verkeer op luchtkwaliteit te verminderen Bij de aanpak van luchtverontreiniging door verkeer wordt vaak in eerste instantie aan mobiliteitsmaatregelen gedacht. Bepaalde maatregelen (met een effect op de doorstroming, snelheid, intensiteit en/of het wagenpark) hebben inderdaad een belangrijke impact op de luchtverontreiniging. Maar ook via ruimtelijke planning kunnen verschillende maatregelen worden ingezet om de lokale luchtkwaliteit te verbeteren. Het beleidsdomein kan, met toepassing van de gekende actuele ontwerpprincipes, een belangrijke rol spelen om het autoverkeer te beperken en zo de uitstoot van luchtveront reinigende stoffen doen dalen waardoor de lokale luchtkwaliteit verbetert. (Vlaamse overheid, Departement LNE) Download (5,16 MB) »
Impact of pedestrianization and traffic calming on retailing
Impact of pedestrianization and traffic calming on retailing Germany has implemented many ambitious pedestrianization and traffic-calming schemes over the last 20 years, and has carried out quite large-scale research studies on their effect on retailing. The schemes implemented in the UK and the research carried out on them have been more modest. However, they broadly show the same picture. There is generally a positive effect on retailing, with shops inside pedestrian areas being more successful than those outside. Part of the increased turnover is transferred to the landlord, in the form of higher market rents. More extensive schemes have more substantial positive effects. However, there can be a reduction in turnover during a transition period of 1-2 years, and the effects can be unfavourable for fringe shops just outside the developed area, unless the scheme is carefully designed. (Carmen Hass-Klau) Download (1,05 MB) »
Verantwoorde keuze van bestratingsproducten
Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Bij de keuze van producten voor bestratingen gelden verschillende afwegingsfactoren. De impact van een bepaalde keuze op het milieu is daar één van, een factor die steeds meer en zwaarder meetelt. (Nederlands Instituut voor Bouwtechnologie en Ecologie) Download (609 KB) »

 

Planning en visievorming

Streets as public spaces and drivers of urban prosperity
Streets as public spaces and drivers of urban prosperity In the history of cities, successful urban development has not been possible without an organized physical layout and a system of street interconnectivity within cities. Since ancient times, streets have played a critical role in cities, connecting spaces, people and goods, and thereby facilitating commerce, social interaction and mobility. Streets, plazas and designed public spaces have contributed to define the cultural, social, economic and political functions of cities. They were – and continue to be – the first element to mark the status of a place, from a chaotic and unplanned settlement to a wellestablished town or city.(UN Habitat) Download (6,50 MB) »
Investeer in groen, winst verzekerd
Investeer in groen, winst verzekerd Groen in de stad zorgt voor meetbare positieve effecten. Dat is de conclusie van een onderzoek in opdracht van het ANB dat de baten van groen in kaart brengt. De resultaten zijn verrassend. Het rapport toont het zwart op wit: groen maakt mensen gezonder, bevordert sociale contacten, lokt meer toeristen en investeerders, trekt de waarde van huizen op, maakt dagen van strenge vorst of hittegolven draaglijker, enzovoort. Die voordelen komen uit alle hoeken: privétuinen, parken, groendaken, individuele bomen, … Zelfs het kleinste stukje groen levert in de stad waardevolle diensten of goederen op. Deze brochure vat de bevindingen van het onderzoeksrapport samen in acht domeinen, die in de praktijk nauw met elkaar zijn verbonden en elkaar versterken: beweging en gezondheid, stadsklimaat en geluid, afvoer van regenwater, luchtkwaliteit, sociale cohesie, recreatie en toerisme en bedrijvigheid. Al die effecten samen maken dat groen in de stad jaarlijks miljoenen euro’s oplevert. (Vlaamse overheid, Agentschap voor Natuur en Bos / VITO) Download (5,04 MB) »
Alternatieve financieringssystemen voor het platteland
Alternatieve financieringssystemen voor het platteland De kansen die alternatieve financieringssystemen kunnen bieden om te anticiperen op de veranderingen op het platteland en te werken aan sociale cohesie, lokale economie en landschappelijke kwaliteiten in een gebied vormden een aspect die in het kader van dit project werd onderzocht. (Vlaamse Landmaatschappij) Download (3,52 MB) »

 

Ontwerprichtlijnen en materiaalgebruik

Kleinschalige verhardingen in publieke ruimten
Kleinschalige verhardingen in publieke ruimten Deze publicatie van Steunpunt Straten brengt de belangrijkste troeven van kleinschalige verhardingen in het openbaar domein onder de aandacht: beeldkwaliteit, verkeersveiligheid en milieuvoordelen. Daarnaast vindt u in dit werk heel wat nuttige tips voor ontwerp, aanleg en onderhoud. (Steunpunt Straten) Download (5,07 MB) »
Waterdoorlatende verhardingen
Waterdoorlatende verhardingen Jaar na jaar worden gemeenten getroffen door wateroverlast. Telkens opnieuw is dit voor de betrokken inwoners een emotionele en financiële ramp. De belangrijkste oorzaken van deze overstromingen zijn de toenemende bebouwing, de onvoldoende opvangcapaciteit van de waterwegen en de toename van verharde, waterondoorlatende, oppervlakten. Hierdoor moet steeds meer hemelwater op een snellere manier worden afgevoerd. De problemen in lager gelegen gebieden nemen dus toe. Waterdoorlatende verhardingen met betonstraatstenen kunnen een belangrijke bijdrage leveren in het verminderen van deze wateroverlast.(FEBESTRAL) Download (524 KB) »
Street Design Manual
Street Design Manual The New York City Street Design Manual is the culmination of the greater attention and creativity our Administration is bringing to its streetscape. It further expands our catalogue of street design features and allows for a new set of pre-approved materials, beyond the basic asphalt and concrete. It streamlines the process of designing and delivering street projects, and builds design excellence into each and every one of them. The manual also makes it easier for members of the public to better understand our goals for all the various types of street design elements and materials. (New York City - Department of Transportation) Download (6,66 MB) »
Manual for streets
Manual for streets Streets are the arteries of our communities – a community’s success can depend on how well it is connected to local services and the wider world. However, it is all too easy to forget that streets are not just there to get people from A to B. In reality, streets have many other functions. They form vital components of residential areas and greatly affect the overall quality of life for local people. Manual for Streets explains how to respond to these issues. Although it does not set out new policy or legislation, it shows how the design of residential streets can be enhanced. It also advises on how street design can help create better places – places with local distinctiveness and identity. In addition, it establishes a common reference point for all those involved in the design of residential neighbourhoods. (Welsh Assembly Government - Department for Transport) Download (5,70 MB) »
Pedestrian Safety - A road safety manual for decision makers and practitioners
Pedestrian Safety - A road safety manual for decision makers and practitioners Pedestrian safety: a road safety manual for decision-makers and practitioners describes: the magnitude of pedestrian deaths and injuries; key risk factors; ways of assessing the pedestrian safety situation in a given setting and prepare an action plan; and how to select, design, implement and evaluate effective interventions. The manual stresses the importance of a comprehensive, holistic approach that includes engineering, legislation and enforcement as well as behavioural measures. It also draws attention to the benefits of walking, which should be promoted as an important mode of transport given its potential to improve health and preserve the environment. (World Health Organisation) Download (2,70 MB) »
Seniorenproof wegontwerp voor fietsers
Seniorenproof wegontwerp voor fietsers Handleiding voor gemeentelijke en provinciale overheden om te zorgen voor een veilige senioren-proof fietsinfrastructuur.(Blijf Veilig Mobiel) Download (4,61 MB) »
Improving Urban Parks, Play Areas and Open Spaces
Improving Urban Parks, Play Areas and Open Spaces The vital importance of parks and other urban green spaces in enhancing the urban environment and the quality of city life has been recognised in both the Urban Taskforce report and the Urban White Paper. This report sets out the findings of research carried out to inform the work of the Urban Green Spaces Taskforce, set up to advise the government on proposals for improving the quality of urban parks, play areas and green spaces. (Department for Transport, Local Government and the Regions) Download (1,08 MB) »
Easy acces to historic landscapes
Easy acces to historic landscapes The United Kingdom’s historic parks, gardens and landscapes are valued for their beauty, diversity and historical significance. Millions of people visit them every year but many others feel unwelcome and unable to enjoy these special places. Improving access is one key to a wider understanding, valuing, caring and enjoyment of historic landscapes. (Sensory Trust / Historic Houses Association / Historic Scotland / The National Trust) Download (1,47 MB) »

 

Samenwerking en dialoog

Het kleine ontmoeten - Over het sociale karakter van de stad
Het kleine ontmoeten - Over het sociale karakter van de stad Dit boek richt de spotlights op het kleine ontmoeten, het voorbijflitsende, de stad in zakformaat en de neveneffecten. De lezer wordt ondergedompeld in het alledaagse leven van stedelingen, de wereld van het winkelen en het leven op de tram. De microkosmos van het stadsleven met al zijn minuscule details krijgt voorrang op de grote beschouwingen over onze huidige samenleving. De ongrijpbare elementen halen het van de voorspelbare zaken in het menselijk gedrag. (Ruth Soenen) Download (3,05 MB) »
Samenleven in de publieke ruimte - Inspiratie voor de inrichting en het beheer van buitenruimte
Samenleven in de publieke ruimte - Inspiratie voor de inrichting en het beheer van buitenruimte Dit boek richt de spotlights op het kleine ontmoeten, het voorbijflitsende, de stad in zakformaat en de neveneffecten. De lezer wordt ondergedompeld in het alledaagse leven van stedelingen, de wereld van het winkelen en het leven op de tram. De microkosmos van het stadsleven met al zijn minuscule details krijgt voorrang op de grote beschouwingen over onze huidige samenleving. De ongrijpbare elementen halen het van de voorspelbare zaken in het menselijk gedrag. Inleiding door Jan Vilain (Infopunt Publieke Ruimte); (VVSG) Download (6,58 MB) »
Senioren op straat
Senioren op straat Met het project ‘Senioren op Straat’ wil de Voetgangersbeweging seniorenverenigingen en gemeentebesturen aanmoedigen om in dialoog te gaan over de gebruiksvriendelijkheid van openbare ruimten voor ouderen. Download (3,16 MB) »

 

Inspirerende realisaties

Inspiratieboek Iedereen stadt
Inspiratieboek Iedereen stadt Het inspiratieboek Iedereen Stadt werd uitgegeven naar aanleiding van het driejarig bestaan van AG Stadsplanning Antwerpen (tegenwoordig AG Vespa). Hier leest u meer over hoe het uitzicht en de beleving van de stad al is veranderd en hoe dit nog verder zal gebeuren. Doorheen het magazine laten we ook verschillende deskundigen aan het woord over hun relatie met stadsontwikkeling in Antwerpen: de plannen, groeikansen, valkuilen en succesfactoren. (AG Stadsplanning Antwerpen) Download (7,26 MB) »
Ørestad - the blue and green economic driver in Copenhagen
Ørestad - the blue and green economic driver in Copenhagen Ørestad is een nieuw stadsdeel in de Deense hoofdstad Kopenhagen. De blauwgroene structuur en een gesofisticeerd transportnetwerk zijn de dragers van de stadsontwikkeling. (Danish Ministry of the Environment) Download (1,16 MB) »